: Thổ cẩm
: lao
: 289 km
: 1220 km
Cách trụ sở xã Núa Ngam, huyện Điện Biên chừng 7km, bản Na Sang 2 có 70 hộ đồng bào Lào sinh sống. Không biết các gia đình người dân tộc Lào đã đến sinh sống, định cư tại bản Na Sang, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên từ bao giờ. Với bản tính thân thiện họ sống rất hòa thuận với các dân tộc anh em. Văn hóa dân tộc Lào cũng vì vậy mà được giao thoa và không ngừng tiếp biến, tuy nhiên bản sắc là cái họ không thể để mất đi. Bản sắc ấy đang được lưu giữ trong những phong tục tập quán lâu đời, trong nếp ăn, cách ở, trong trang phục dân tộc và trong cả nghề truyền thống đang được lưu truyền.
Chẳng biết từ bao giờ, nghề dệt thổ cẩm đã theo bước chân du cư của các tộc Lào đi khắp nơi. Từ sợi bông, qua bàn tay cần cù, khéo léo, óc sáng tạo của người phụ nữ đã biến hóa, trở thành những tấm vải nhiều sắc màu với các hoa văn, hoạ tiết hết sức độc đáo gắn liền với đời sống hằng ngày như con vật, cỏ cây, hoa lá… Gửi gắm vào đó là những triết lý nhân sinh sâu sắc.
Ngày trước, sợi dệt của đồng bào Lào 100% được làm từ bông, hoặc tơ tằm. Cây bông trồng trên nương, thu hoạch được, để tạo thành sợi phải qua rất nhiều công đoạn. Nó đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ Lào mới có thể se bông thành sợi. Quả bông hái về cho vào máy cán bông, tách hạt. Sau đó, bông đem bỏ vào quay rồi ngâm trong nước gạo, tới khi sợi bông thật dai mới vớt ra cho vào máy quay se thành sợi. Cuối cùng những bó sợi này được đi qua phiến để kéo thành sợi vải có màu trắng. Việc tạo màu cho sợi vải hoàn toàn dựa vào các loại cây trên rừng.
Bây giờ, cách làm truyền thống đó không còn phổ biến, phần lớn chất liệu sợi có sẵn ở Điện Biên hoặc ở Hà Nội, và cả bên Lào. Qua bàn tay cần cù, khéo léo của người phụ nữ loại sợi tự nhiên này như được biến hóa, trở thành những tấm vải nhiều màu với những hoa văn hết sức đặc trưng. Các hoa văn hình chữ vạn, hình voi, hình rắn hay hình chùa tháp trên trang phục thổ cẩm, khiến người ta nhận ra ngay người dân tộc Lào dù họ ở đâu. Những phụ nữ dân tộc Lào ở bản Na Sang II rất tự hào về nghề dệt thổ cẩm lâu đời. Niềm tự hào ấy đã giúp cho nghề truyền thống này được duy trì, mặc dù nhu cầu về vải vóc ngày nay dễ dàng được đáp ứng bởi thị trường vải sợi hóa học đủ loại màu sắc, hoa văn. Thổ cẩm họ làm ra để phục vụ nhu cầu trong gia đình là chính, số sản phẩm được đem bán hoặc trao đổi rất hạn chế.
Nhưng sự đặc sắc, khác biệt trong các sản phẩm dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Lào là điều dễ nhận biết. Những phụ nữ dân tộc Lào ở bản Na Sang II luôn tự hào về nghề dệt thổ cẩm lâu đời. Bởi với họ, thổ cẩm làm ra không chỉ để phục vụ nhu cầu trong gia đình mà còn là cách lưu giữ truyền thống văn hoá.
